Assessment of use traditional and native medicinal plants in the North of Iran (case study: series 81 and 83 forestry project of natural resources department of Mazandaran-Sari)

Document Type: Original article

Authors

1 Mazandaran Natural Resources Department, Sari, Iran;

2 Agriculture Faculty, Tehran University, Iran;

3 Sari Natural Resources College, Sari, Iran;

Abstract

Background & Aim: In recent years, Iran and other countries pay special attention to side effects of chemical plants. This interest in plants and their derivatives leads to business of medicinal plants. In Caspian region, in forestry projects there are many plant species with medicinal uses from which the locale indigenous used due to traditional experience without any especial processing in past centuries. In this regard, the forestry projects of the 83th area (series one, two and three) including ​​25429 hectares located at 80 km from south part of Behshahr and the 81th area including 14528 hectares located at 70 km from south part of Neka were selected to be studied.  Experimental: In order to introduce the species of medicinal and aromatic plants, the collected ones from the region have been identified after transferring to herbarium by using various floras. Then, using the local data obtained from direct interviews and questionnaires and related books, their pharmacological profile were recorded and, the processing and analysis were performed on raw data. Results & Discussion: The results of this study showed that there are 210 species which belong to 47 families in the studied area, among which 30 families have 76 species from which 24 species of rangeland plant and 6 species of tree and shrub are used by local people. This study showed that local people used these plants after converting some useable parts of them into nectars, jams, pickles sauce, or boiled plants. Also, using the green parts of plants as edible vegetables and food flavoring is of great importance. Industrial and practical recommendations: Research on understanding and how to use rangeland medicinal plants can be helpful so to pharmaceutical industry. So the supportive actions to identify preserve and increase the valuable species of medicinal plants in this region are recommended.

Keywords


Article Title [Persian]

استفاده سنتی و بومی از گیاهان دارویی در شمال کشور (مطالعه موردی: سری 81 و 83 طرح جنگل داری اداره کل منابع طبیعی مازندران- ساری)

Authors [Persian]

  • سید زکریا علوی 1
  • الهه ربیعی 2
  • حمیدرضا سعیدی گراغانی 3
  • قهرمان قوردویی میلان 3
1 اداره کل منابع طبیعی استان مازندران، ساری، ایران؛
2 پردیس کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران؛
3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران؛
Abstract [Persian]

مقدمه و هدف: در سال­های اخیر مردم ایران و هم­چون سایر کشورهای جهان به دلیل عوارض جانبی داروهای شیمیایی توجه خاصی به استفاده از گیاهان دارویی نموده­اند، این علاقه و توجه مردم نسبت به گیاهان و مشتقات حاصل از آن­ها، سبب ایجاد تجارت پر رونق گیاهان دارویی گردیده است. در منطقه خزری در طرح­های جنگلداری تعداد زیادی گونه گیاهی با کاربرد دارویی وجود دارد که بومیان منطقه از طریق تجارب سنتی به­دست آمده در قرون گذشته و بدون هیچ گونه عمل آوری به­خصوصی از آن­ها استفاده می­نمایند. در همین راستا طرح­های جنگل­داری حوزه 83 (سری یک، دو و سه) با 25429 هکتار و حوزه 81 با مساحت 14528 هکتار واقع در 80 کیلومتری جنوب شهرستان بهشهر و 70 کیلومتری جنوب شهرستان نکا جهت مطالعه انتخاب گردید. روش تحقیق: به منظور معرفی گونه­های دارویی و معطر، گیاهان جمع آوری شده از منطقه پس از انتقال به هرباریوم با استفاده از فلورهای مختلف مورد شناسایی قرار گرفتند. سپس با استفاده از اطلاعات محلی حاصل از مصاحبه مستقیم و پرسش­نامه و نیز کتب مرتبط، به ثبت مشخصات دارویی آن­ها اقدام گردید و سپس پردازش و تجزیه روی داده­های خام انجام شد. نتایج و بحث: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که 210 گونه متعلق به 47 تیره در منطقه مورد مطالعه وجود دارد که از بین تیره­های شناسایی شده 30 تیره دارای 76 گونه دارویی می­باشند که 24 گونه مرتعی و 6 گونه درخت و درختچه­ای مورد بهره­برداری و استفاده سنتی اهالی قرار می­گیرد. هم­چنین این بررسی مشخص کرد که بومیان از این گیاهان بعد از تبدیل قسمت­های مورد استفاده به شربت، مربا، ترشی و رب یا به­صورت جوشانده استفاده می­نمایند ، ضمناً استفاده از قسمت­های سبز گیاه به­عنوان سبزی خوراکی یا معطر کننده غذا نیز دارای کاربرد فراوانی است. توصیه کاربردی/صنعتی: تحقیقات گسترده روی شناخت و چگونگی استفاده از گیاهان دارویی مرتعی می­تواند کمک شایانی به صنعت داروسازی نماید. بنابراین توصیه می­شود اقدامات حمایتی جهت شناخت، حفظ و ازدیاد گونه­های با ارزش دارویی در این منطقه به عمل آید.

Keywords [Persian]

  • گیاهان دارویی طرح جنگل داری گیاه شناسی سنتی
اسدی، م.، معصومی، ع. الف.، خاتم ساز، م.، مظفریان، و.، 1384-1376، فلور ایران، شماره های 5، 6، 8، 10، 13، 33و 43، انتشارات مؤسسه تحقیقات جنگل­ها و مراتع کشور، ایران.

 

اصغر نژاد، ل. سعیدی گراغانی، ح.ر و علیخانی، م. 1389. بررسی فلورستیک و ویژگیهای زیستی گیاهان دارویی (مطالعه موردی: منطقه پرور در استان سمنان)، کتابچه مقالات همایش ملی گیاهان دارویی، ساری.

اکبرزاده، م.، 1380. رسته بندی جوامع گیاهی مراتع ییلاقی حوزه آبخیز واز مازندران، پژوهش و سازندگی در منابع طبیعی، 51: 98-103.

حیدری، ق. سعیدی گراغانی، ح.ر. بارانی، ح. و علوی، س.ز. 1390. نقش بهره­برداری از محصولات فرعی در مدیریت پایدار مراتع (مطالعه موردی: مرتع برف و بن شهرستان آمل)، اولین همایش منطقه ای دانش محوری در مدیریت پایدار کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران.

زالی، س. ح.، حیدری، ق.، امیری، م.، طایفه سید علیخانی، ل.، 1389. معرفی مهم ترین گیاهان دارویی زیر حوزه تیار با تأکید بر مواد مؤثره و اثرات درمانی، دومین همایش ملی طب الرضا، دانشگاه علوم پزشکی مشهد. مشهد، ایران.

زرگری، علی. 1376. گیاهان دارویی. انتشارات دانشگاه تهران، جلد 1 تا 5.

سعیدی گراغانی، ح.ر. اصغر نژاد، ل. یوسفی، ج. قوردویی میلان، ق و م. علیخانی، 1389. بررسی نقش گونه های مرتعی در طب سنتی (مطالعه موردی مرتع رینه کوه شهرستان آمل)، کتابچه مقالات اولین کنفرانس ملی حفاظت از تنوع زیستی و دانش بومی، کرمان، ایران.

قهرمان، الف، 1373-1369، کورموفیت­های ایران، جلد 4-1، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ایران.

مبین، ص.، 1364-1354، رستنی های ایران، جلد 3-1، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، ایران.

 

Davis, P.H. (ed). 1965-1985. Flora of Turkey, vols. 1-9. Edinburgh University press. Edinburgh.

Giday, M. Asfaw, Z. and Woldu, Z. 2009. Medicinal Plants of the Mein it ethnic group of Ethiopia. Journal of Ethnopharmacology, 124(3): 513-521.

Rechinge, K. H. (ed). 1963-1998. Flora Iranica, nos. 1-173. Akademische Druck-u. Verlagsanstalt, Graz.

Robert, Y. and Yuan, L. 2000. Traditional Chinese Medicine: an approach to scientific proof and clinical validation. Pharmacology & Therapeutics, 86: 191–198.

Sindambiwe, J. B., Calomme, M., Cos, P., Totte, J., Pieters, L., Vlietinck, A. and Vanden Berghe, D. 1999. Screening of seven selected Rwandan medicinal plants for antimicrobial and antiviral activities. Journal of Ethnopharmacology, 65: 71–77.

Singh, A. and Singh, P. 2009. An ethno botanical Study of medicinal plants in chandauli district, India. Journal of Ethnopharmacology, 121(2): 324-329.

Vijayan, P. Raghu, C., Ashok, G. Dhanaraj, S. A. and Suresh, B. 2004. Antiviral activity of medicinal plants of Nilgiris. Indian Journal of Medical Research, 120: 24-32.

Wondimu, T., Asfaw, Z. and Kelbessa, E. 2007. Ethno botanical Study of Medicinal Plants around, Ethiopia. Journal of Ethnopharmacology, 112(1): 152-161.