Morphological & anatomical study of Salvia macrosiphon Boiss.

Document Type: Original article

Authors

Department of Biology, Payam Noor University, P.O.Box 19395-4697, Tehran, Iran;

Abstract

Background & Aim: Salvia macrosiphon is one of the important species of Salvia which belongs to the Lamiaceae family. All 58 Iranian species of Salvia grow in different ecological places. The aim of this research is the investigation of morphological and anatomical characteristics of S.  macrosiphon.
Experimental: The above–mentioned species were collected from Zavarijan and Dodangeh region in Borojerd in 2007, and were transferred into a suitable place and then they have been determined systematically and they were used for morphological and anatomical studies by using light microscope.
Results & Discussion: The investigation shows the species are mostly similar to the other ones previously studied anatomically. There were many trichomes in epidermal layer of stem. There are also anantomically different bundle sheath in pedicles which is three in middle and two in surrounding area in S. macrosiphon. The collenchyma tissues were observed in corners of stem. Parenchyma cells have chloroplasts and there are also many trichomes in the surface of leaves which seems many of them are secretary.
Industrial and practical recommendations: The usage of the extract of different species of Saliva macrosiphon in medicinal and food products and its biological activity totally depends on the chemical compounds of extract. So, according to the importance of these extracts, doing some extensive research on all Iranian species is recommended.
 

Keywords


Article Title [Persian]

بررسی آناتومیکی و مورفولوژیکی گیاه دارویی مریم گلی لوله‌ای

Authors [Persian]

  • غلام رضا بخشی خانیکی
  • الهام مقسمی
گروه زیست شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
Abstract [Persian]

مقدمه و هدف: مریم گلی لوله ایSalvia macrosiphon) ) از گونه های مهم جنس سالویا بوده که متعلق به تیره نعناع (Lamiaceae) می باشد. در ایران 57 گونه از این جنس در مناطق مختلف رویش دارند. هدف از این پژوهش بررسی ویژگی های آناتومیکی و مورفولوژیکی گیاه دارویی مریم گلی لوله‌ای می باشد.
روش تحقیق:‌ نمونه‌هایی از گونه‌ی فوق در سال 1386 از ارتفاعات منطقه زواریجان و دودانگه شهرستان بروجرد جمع آوری شدند و از بخش های مختلف گیاه مذکور قطعاتی جدا و درون ظروف شیشه‌ای که محتوی محلول های پایدار کننده (F.A.A) بودند ریخته و از آن ها برای مطالعات آناتومیکی و مورفولوژیکی توسط میکروسکوپ نوری استفاده گردید.
نتایج و بحث: با توجه به بررسی های آناتومیکی انجام شده بر روی مریم گلی لوله ای که اکثر خصوصیات آن ها مشابه سایر گونه‌های سالویای موجود در ایران می باشند. در بررسی های ساقه ی گونه مورد نظر، در سطح خارجی اپی­درم کوتیکول مشاهده شد. در بخش میانی دم­برگ تعداد دستجات آوندی متفاوتی دیده شد که سه دسته آوند چوب و آبکش بزرگ در وسط و دو دسته در طرفین دیده شد. این تحقیق نشان داد که در چهار گوشه ساقه زیر اپی­درم لایه هایی از بافت کلانشیم حفره ای قرار دارد که تعداد لایه های آن در گیاه مورد مطالعه شامل 3 تا 4 ردیف است. برش های عرضی دم­برگ نشان داد که زیر اپی­درم بیرونی و درونی آن ها بافت کلانشیم وجود دارد. هم­چنین مشاهده شد که هر دو سلول پارانشیمی دارای تعداد زیادی کلروپلاست می باشند. در این گونه چند نوع کرک مختلف با منشأ اپی­درمی در روی برگ ها دیده شد که شامل کرک های غیر ترشحی و کرک های ترشحی بودند که هر دو نوع این کرک ها دارای یک ردیف سلول با اندازه متفاوت بودند و سلول تحتانی  درشت تر بوده و به اپی­درم مربوط می باشد.





توصیه کاربردی/صنعتی:‌ کاربرد اسانس گونه‌های مختلف مریم گلی در فرآورده‌های دارویی، غذایی و بهداشتی و فعالیت بیولوژیکی آن بستگی تام به ترکیب های شیمیایی موجود در اسانس دارد؛ لذا با توجه به اهمیت اسانس گونه‌های مختلف این گیاه توصیه می شود تا تحقیقات گسترده‌‌ای بر روی همه‌ی گونه‌های سالویای ایرانی انجام شود.

Keywords [Persian]

  • مریم گلی لوله‌ای مورفولوژی آناتومی

زرگری، ع. 1372. گیاهان دارویی، انتشارات دانشگاه تهران.

قهرمان، ا. 1371. فلور رنگی ایران، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور.

قهرمان، ا. 1373. کورموفیت های ایران، مرکز نشر دانشگاهی تهران.

لاری یزدی، ح. 1384. بررسی ترکیبات شیمیایی اسانس برگ و گل دو گونه مریم گلی جمع آوری شده از بروجرد، فصلنامه گیاهان دارویی، 16 (2): 13-17.

مظفریان، و. 1373. رده بندی گیاهی، نشر دانش امروز وابسته به انتشارات امیر کبیر.

 

Croteau, R.M., Felton, F., Krap, A. & Kjonaas, H. 1981. Relationship of camphor biosynthesis to leaf development in sage (Salvia officinalis). Plant Physiol, 13 (4): 59-64.

Hedge, A., 1982. Labiateae (Salvia). In: Flora Iranica, Rechinger, K.H. (Ed.). Vol. 150, Akademische drucku Verlangsanstalt, Graz Austria, ISBN: 3-201-00728-5, pp: 403-476.

Hey Wood, V. H. (ED). 1978. Flowing plants of the world. Oxford University Press.

Metcalf, C. R. and Chalk, L. 1979. Anatomy of Dicotylendons. Vol. 1 (2nd ed.). Clarendon Press, Oxford.

Metcalf, C.R. 1963. Comparative anatomy as a modern botanical discipline. In: Adv. Bot. Res. (ed. R.D. Preston). Academic Press, London, Vol. I, pp. 101 – 147.